iFarm.nl

In een uitzending van RTL Z (video) heeft Ferry Haan van de Volkskrant aangegeven waarom hun Politieke Aandelenmarkt het bij de Tweede-Kamerverkiezingen slechter heeft gedaan dan verwacht:

• De waarde van het aandeel SP was kunstmatig begrensd op maximaal 15%. Daardoor kon het nooit het correcte waarde halen (16,6%).
• Er werd gehandeld in hele procenten. Daardoor was de minimumwaarde van een aandeel 1%. Hierdoor was het voor de PAM onmogelijk om te voorspellen dat een partij 0 zetels zou halen.

Hieruit volgen meteen twee verbeterpunten voor de volgende keer. Het begrenzen van de prijs van aandelen is eenvoudig op te lossen en dat je ook in kleinere waarden kan handelen, bewees de Binnenhof Stock Exchange, waar de prijs van de partijen per honderdste zetelpunt kon worden vastgesteld. Als de PAM daarnaast ook overschakelt van percentages op zetelaantallen dan kan bij de volgende verkiezingen een nauwkeurigere voorspelling worden verwacht.

Verwante artikelen op deze blog: Welke peiling had het goed? en Voorspellingsbeurzen.

De verkiezingen zijn voorbij. De kiezers hebben gesproken. De afgelopen weken hebben we diverse peilingen langs zien komen. Regelmatig voorspelden ze andere uitslagen. Maar welke peiling had het nu bij het rechte eind?

           TK BSX INT HON NIP PAM FIS cor
     CDA   41  41  41  42  41  42  45   3
    PvdA   33  38  37  38  31  37  41   0
      SP   25  23  23  23  32  21  19   0
     VVD   22  22  23  22  21  24  24   2
     PVV    9   4   4   5   6   4   3   0
      GL    7   7   7   8   5   9   6   2
      CU    6   6   6   6   8   4   5   3
     D66    3   3   3   2   1   4   2   2
     SGP    2   2   2   2   3   1   2   4
    PvdD    2   2   2   1   2   1   2   4
     1NL    0   2   1   1   0   1   1   1
     LPF    0   0   1   0   0   3   0   4
     PvN    0   0   0   0   0   1   0   5
    afwi    -  14  14  16  18  30  30   -
 

Bovenstaande tabel laat voor zes verschillende peilmethoden zien hoeveel zetels ze voorspelden voor de 13 belangrijkste politieke partijen. De linkerkolom cijfers (TK) geeft de correcte zetelverdeling aan. De laatste kolom (cor) geeft aan hoeveel peilers het correcte zetelaantal voor die partij voorspelden. De onderste regel (afwi) laat zien hoeveel zetels ze er in totaal naast zaten (+2 voor PAM vanwege een incorrect totaal).

Alle zes onderzochte voorspellers blijken er behoorlijk naast te hebben gezeten. Als we kijken naar het voorspelde aantal zetels per partij, dan blijken er drie partijen zetelaantallen te hebben behaald die door niemand werden voorspeld. Alle peilingen en aandelenmarkten onderschatten het aantal zetels van de PVV van Geert Wilders. Ook het aantal zetels van de SP werd meestal onderschat terwijl het aantal zetels van de PvdA juist meestal te hoog werd ingeschat.

Als we kijken naar de totale afwijkingen in aantal zetels, dan zijn de Binnenhof Stock Exchange (BSX) en Interview/NSS de beste met een afwijking van 14 zetels. Interview/NSS was ook bij de Tweede-Kamerverkiezingen van 2003 al de beste, toen met een totale afwijking van slechts 6 zetels. Het bureau was drie jaar geleden een stuk beter dan de rest: TNS NIPO (12), Maurice de Hond (14) en de PAM (16). Als we die totalen vergelijken met de huidige aantallen dan is de conclusie dat de uitslag van de verkiezingen van 2006 meer verrassende resultaten heeft opgeleverd dan in 2003.

De eerder in deze blog besproken voorspellingsbeurzen laten een wisselend beeld zien. De BSX doet het goed maar de Politieke Aandelenmarkt (PAM) is nu voor de tweede opeenvolgende keer de slechtste (in 2006 samen met FISPR). Hoe zou dit komen? Misschien is het inschatten van de verschillende percentages op de PAM te lastig voor deelnemers maar de BSX laat zien dat het met zetelaantallen wel kan. Anders kan het komen doordat er op de Tweede-Kamermarkt van de PAM weinig geld is te verdienen, in ieder geval voor aandelen van de grotere partijen (kleinere winstmarges). Kleinere winsten kunnen hebben geleid tot een kleiner aantal deelnemers en slechtere voorspellingen.

Update (24/11): de verwachte aanpassing van het aantal zetels van de PvdA (33) en de SP (25) zijn in de tabel verwerkt. Daardoor is behalve TNS NIPO iedere voorspelling er twee zetels op vooruit gegaan.

Een voorspellingsbeurs is een beurs waar wordt gehandeld wordt in virtuele aandelen die betrekking hebben op een toekomstige gebeurtenis. De waarde van de aandelen blijkt, bij voldoende diverse deelnemers aan de beurs, de mogelijke uitkomsten van de gebeurtenis goed te kunnen voorspellen. Een beroemd voorbeeld uit Amerika is de Hollywood Stock Exchange die vier jaar geleden 35 van de 40 Oscarwinnaars wist aan te wijzen. Voorspellingsbeurzen (Engels: prediction markets) worden onder andere besproken in James Surowiecki’s boek over massaintelligentie: The Wisdom of Crowds. Why the Many Are Smarter Than the Few.

Ook voor de aanstaande Nederlandse verkiezingen bestaat er een voorspellingsbeurs: de Politieke Aandelenmarkt van de Volkskrant. Deelnemers kunnen daar maximaal 100 euro inzetten op de uitslag van de verkiezingen, de te vormen coalitie en de nieuwe premier. RTL Z heeft een nieuwsitem over het principe achter de site (video). Als de beurs het even goed doet als die in Amerika dan is er een grote kans dat er straks een kabinet CDA-PvdA aan de macht komt met Balkenende als premier.

Update (20/11): op Sargasso loopt een vergelijkbaar verkiezingsexperiment.

Update (21/11): ook relevant: de Binnenhof Stock Exchange.

Eindelijk een redelijke stemwijzer: Stemmentracker. Anders dan bij de officiële Stemwijzer krijg je bij elke vraag een korte uitleg over het onderwerp van de vraag. Handig! Maar het beste is dat Stemmentracker is gebaseerd op wat partijen hebben gestemd in de Tweede Kamer. Niks van programma’s met beloftes: je kan de partijen op hun daden vergelijken.

Bij de resultaten krijg je van elke partij te zien hoe zij stemde over de thema’s van de 30 vragen. Dit maakt interessante analyses mogelijk. Bijvoorbeeld: wie stemden het vaakst op dezelfde manier?

Bovenstaande grafiek geeft met verbindingslijntjes aan welke partijen 19 keer of vaker hetzelfde stemden voor de 30 stellingen. De uitkomst is geen grote verrassing. De drie regeringspartijen, CDA, VVD en D66, stemden vaak gelijk. De twee kleine christelijke partijen ChristenUnie en SGP steunden het CDA. En de LPF, nog in het vorige kabinet samen met CDA en VVD, stemde nog steeds met deze twee mee. PvdA, SP en GroenLinks vormden een apart links blok.

Het wordt nog interessanter als je de partijstemmen vergelijkt met wat een meerderheid van de deelnemers aan Stemmentracker wil. Welke partijstemmen kwamen het meest overeen met wat het Nederlandse volk wil?

• SP (21)
• LPF (20)
• PvdA (19)
• GroenLinks (19)
• D66 (15)
• CDA (15)
• ChristenUnie (14)
• VVD (13)
• SGP (10)

Het linkse blok aangevuld met de LPF voert de lijst aan, op ruime afstand gevolgd door de coalitiepartners en de kleine christelijke partijen. Opvallend. Natuurlijk moet de regering niet altijd doen wat het volk wil maar een gemiddelde score van onder de 50% voor de coalitiepartners is lager dan verwacht.

Vorige week kregen we op het werk (Universiteit van Amsterdam) een samenvatting van een lezing binnen. De tekst bevatte zoveel moeilijke woorden dat één van de collega’s zuchtte dat je ze net zo goed door “smurf” zou kunnen vervangen. Een programma dat dat deed, was beschikbaar op het web maar alleen voor het Engels. Sinds vandaag kan je via deze site teksten vertalen van het Nederlands naar Smurfentaal.

De reacties op het vertaalprogramma zijn erg positief. Een andere collega heeft de software nu ingezet op zijn site over de verkiezingen. Hij heeft een fun-versie gemaakt waarin je kan zoeken in versmurfte verkiezingsprogramma’s. Enkele resultaten: Smurfrenteaftrek: niet aan smurfen (VVD); Veel mensen die een eigen huis willen, hebben weinig te smurfen (GroenLinks); Smurfenmishandeling wordt strenger besmurft (PvdA). Aanbevolen!

In Amsterdam zal tijdens de landelijke verkiezingen van 22 november met potlood en papieren biljetten worden gestemd. Minister Nicolaï heeft de stemmachines van het bedrijf SDU afgekeurd omdat ze afluisterbaar zijn. De stemcomputers zouden in 35 gemeenten worden gebruikt en er zijn maar voor 11 gemeenten reserves beschikbaar. De andere 24 gemeenten, waaronder Amsterdam, gaan over op het stempotlood.

Dit bericht is een overwinning voor de groep “Wij vertrouwen stemcomputers niet“. De leden van de groep wijzen van stemmachines om twee redenen af. Ten eerste maakt het gebruik van de computers het mogelijk dat een paar technici de verkiezingen in heel het land verstoord. De stemcomputers zijn eenvoudig te manipuleren, zoals de groep heeft aangetoond. Ten tweede kunnen de stemmen uitgebracht via de stemmachines bij een eventueel dispuut niet achteraf worden gecontroleerd omdat er geen betrouwbaar archiefmateriaal is. “Wij vertrouwen stemcomputers niet” wil daarom van de stemcomputers af maar heeft voor de komende weken geen nieuwe acties gepland omdat ze de verkiezingen niet wil verstoren.